De tekst van de IXI Quiz: het korte verhaal bij elk van de vier niveaus, van Tot 8 jaar tot Moeilijk, en alle 70 vragen met hun antwoordmogelijkheden.
De tekst lezen
De IXI Quiz: het korte verhaal bij elk niveau en alle vragen met hun antwoordmogelijkheden. © Copyright Kane Kramer 1979-2026 Alle rechten voorbehouden.
Niveau 1: Tot 8 jaar. Een rustige start voor jonge uitvinders
In 1979, toen Kane Kramer 23 was, tekende hij een gloednieuw idee. Hij noemde het IXI.
· IXI was een kleine digitale mediaspeler die in je zak paste.
· Er waren geen bandjes en geen platen. De muziek zat op een kleine geheugenchip.
· Er was een scherm met de namen van de liedjes en knoppen om te kiezen wat je wilde horen.
· De liedjes kwamen uit een grote bibliotheek ver weg, een beetje als een toverkast vol muziek.
· Wie het liedje had gemaakt, kon zeggen hoe vaak je het mocht afspelen.
· Hij kon ook muziek, films, spelletjes en tekst bevatten.
Nu hebben we telefoons, tablets en muziekapps die dit elke dag doen.
Vragen
1. In welk jaar kwam Kane Kramer op het idee van IXI? (a) 1969 (b) 1979 (c) 1999
2. Hoe oud was Kane toen hij het idee kreeg? (a) 13 (b) 23 (c) 43
3. Waar bewaarde IXI de muziek? (a) Op een cassettebandje (b) Op een grammofoonplaat (c) Op een geheugenchip
4. Wat liet het scherm van de IXI-speler zien? (a) Het weer (b) De lijst met liedjestitels (c) Alleen een klok
5. Hoe noemen we de “centrale databank” nu? (a) De cloud (b) De zolder (c) De radio
6. Muziek “sneller dan real time” versturen lijkt op wat we nu noemen... (a) Een brief posten (b) Downloaden en streamen (c) Opnemen
7. Wie kon “afspeellimieten” instellen voor een liedje? (a) De rechthebbende (b) De weerman (c) Niemand
8. Welke moderne term past bij “afspeellimieten”? (a) Wifi (b) DRM (c) Bluetooth
9. Wat kon IXI behalve muziek nog meer bevatten? (a) Alleen muziek (b) Video en data zoals spelletjes en programma’s (c) Alleen foto’s
10. In welk jaar werd Kanes Amerikaanse octrooi verleend? (a) 1977 (b) 1987 (c) 2007
Niveau 2: Tot 15 jaar. De speler, de databank en de octrooien
In 1979 bedacht Kane Kramer, toen 23, IXI: een compleet systeem om muziek, video en data digitaal te leveren. Zijn octrooi werd in 1981 in het Verenigd Koninkrijk aangevraagd, daar in 1985 verleend (GB 2 115 996) en in 1987 in de VS (US 4,667,088).
· De speler: een digitaal apparaat op zakformaat met solid-stategeheugen, een scherm en een vierwegbediening om door titels te bladeren.
· De centrale databank: een opslag van inhoud op één plek, op afstand bereikbaar. Nu noemen we dit The Birth of the Cloud concept (de geboorte van het cloudconcept).
· Sneller dan real time: muziek kon in één keer worden verstuurd, veel sneller dan het duurt om hem af te spelen. Nu noemen we dit downloaden en streamen.
· Afspeellimieten: de rechthebbende kon instellen hoe vaak iets werd afgespeeld en hoe ervoor werd betaald. Nu noemen we dit DRM (digitaal rechtenbeheer). Voor zover Kane weet, is IXI het eerste voorbeeld van wat later DRM werd.
· Eerst winkels, dan overal: inhoud ging eerst naar selfservicepunten in winkels, daarna naar huis, de auto of waar je ook bent.
· Niet alleen muziek: IXI omvatte audio, video en data zoals programma’s, spelletjes en databases.
De woorden “streamen”, “downloaden” en “de cloud” bestonden nog niet, dus beschreef Kane deze ideeën in zijn eigen technische taal, jaren voordat de moderne woorden werden bedacht.
Vragen
1. Kane werd geboren in 1956 en kreeg het idee van IXI in 1979. Hoe oud was hij? (a) 19 (b) 23 (c) 29
2. IXI werd in 1979 bedacht. Ongeveer hoeveel jaar geleden is dat? (a) 27 (b) 37 (c) 47
3. IXI wordt de Birth of the Digital Multi Media Player (de geboorte van de digitale multimediaspeler) genoemd. Waarom? (a) Hij bevatte audio, video en data, niet alleen muziek (b) Er zat een radio in (c) Hij kon grammofoonplaten afspelen
4. Waarmee sloeg IXI muziek op in plaats van met band? (a) Solid-state geheugenchips (b) Een draaiende schijf (c) Magnetisch draad
5. Waar was de vierwegbediening voor? (a) Alleen om het volume hoger te zetten (b) Om door de titels te bladeren en te kiezen wat je afspeelt (c) Om de batterij op te laden
6. Wie kon op de IXI-kaart de afspeellimieten instellen? (a) De luisteraar (b) De rechthebbende (c) De winkelmedewerker
7. Welke van deze werkt zoals de “centrale databank” van IXI? (a) Een cassettespeler (b) Een app om muziek te streamen (c) Een opwindradio
8. Hoe kon inhoud sneller dan real time de winkel bereiken? (a) Via een telefoonlijn of glasvezel (b) Met een bestelbus (c) Via een radio-uitzending
9. Waar staat DRM voor? (a) Digital Rights Management (digitaal rechtenbeheer) (b) Disc Recording Machine (schijfopnamemachine) (c) Data Radio Mode (dataradiomodus)
10. Waar leverde IXI eerst muziek? (a) Rechtstreeks aan satellieten (b) Bij selfservicepunten in winkels (c) Per post
11. De centrale databank van IXI bewaarde inhoud op één plek en was van ver weg bereikbaar. Hoe noemen we dat idee nu? (a) De cloud (b) Een platenzaak (c) Een usb-stick
12. Waar kon IXI na de winkels muziek leveren? (a) Alleen aan scholen (b) Thuis, in de auto en overal (c) Alleen aan concertzalen
13. De IXI-speler werd bediend met een vierwegbediening en een schermmenu. Wat stond er op de bediening? (a) SELECT/PLAY (b) STOP/EJECT (c) REWIND/RECORD
14. Welk octrooi werd het eerst verleend? (a) Het Britse octrooi in 1985 (b) Het Amerikaanse octrooi in 1987 (c) Allebei op dezelfde dag
15. Waarom vinden mensen Kanes octrooien nu lastig te lezen? (a) Ze zijn in het Frans geschreven (b) Woorden als “streamen” en “de cloud” waren nog niet bedacht (c) Er staan geen tekeningen in
Niveau 3: Gevorderd (16+). Data, octrooinummers en hoe het werkte
In 1979 bedacht Kane Kramer, toen 23, IXI als een compleet digitaal distributiesysteem, niet alleen als apparaat. Zijn Britse aanvraag werd ingediend op 2 november 1981 en verleend op 20 maart 1985 als GB 2 115 996, met een Europese versie (EP 0 092 558) en een Amerikaans octrooi dat in 1987 werd verleend (US 4,667,088).
· Solid-stateopslag: de speler bewaarde inhoud in geheugenchips zonder bewegende delen, in een tijd dat muziek band en vinyl betekende.
· Gebruikersinterface: een scherm met een lijst titels, bediend met een vierwegbediening.
· Externe opslag van inhoud: een centrale databank bewaarde de catalogus en stuurde inhoud naar een “verre locatie”, het idee dat we nu de cloud noemen.
· Bursttransmissie: inhoud werd sneller dan real time verplaatst, het principe achter downloaden en streamen.
· Rechtenbeheer: de rechthebbende kon afspeellimieten instellen en die aan betaling koppelen. Voor zover Kane weet, is dit het eerste voorbeeld van wat later DRM werd.
· Winkelmodel: door selfservicepunten hadden winkels geen fysieke voorraad nodig en konden ze zich specialiseren; later werd de levering uitgebreid naar huis, de auto en overal.
· Soorten inhoud: audio, video en data, waarbij muziek als eerste werd gekozen voor de lancering.
Vragen
1. Op welke datum werd de Britse IXI-aanvraag ingediend? (a) 2 november 1981 (b) 14 juni 1982 (c) 20 maart 1985
2. Welke soorten inhoud omvatte IXI? (a) Alleen audio (b) Audio en video, maar geen data (c) Audio, video en data zoals programma’s, spelletjes en databases
3. Wat is het Britse octrooinummer? (a) GB 2 062 917 (b) GB 2 115 996 (c) GB 2 119 965
4. Waar werden de afspeellimieten van IXI vastgelegd? (a) Op de IXI-kaart (b) Op een papieren licentie in de doos (c) In de kassa van de winkel
5. Waarom was solid-stategeheugen in 1979 zo’n grote sprong? (a) Het had geen bewegende delen, anders dan band en vinyl (b) Het klonk beter dan elke bandrecorder in een studio (c) Je kon het thuis op elk cassettedeck opnemen
6. Kane bedacht IXI in 1979 alleen. Wie ontwikkelde het daarna samen met hem? (a) Paul McCartney (b) James Campbell (c) Richard Branson
7. Wat betekent “sneller dan real time”? (a) Muziek op dubbele snelheid afspelen (b) Inhoud versturen in minder tijd dan het afspelen duurt (c) Live uitzenden terwijl het gebeurt
8. IXI geldt als de eerste draagbare speler die werd bediend met wat? (a) Een draaiend klikwiel (b) Een touchscreen (c) Een vierwegbediening en een schermmenu
9. Welk modern idee kwam voort uit de “centrale databank”? (a) De cloud (b) De cd (c) De videorecorder voor thuis
10. Wanneer werd de internationale (PCT-)aanvraag ingediend, waarmee IXI buiten het Verenigd Koninkrijk ging? (a) 2 november 1981 (b) 1 november 1982 (c) 19 mei 1987
11. Wie stelt bij IXI de afspeellimieten in? (a) De luisteraar (b) De winkeleigenaar (c) De rechthebbende
12. Hoe zou de inhoud volgens Kanes plannen vanuit de centrale databank de winkel bereiken? (a) Per koerier op masterbanden (b) Via een telefoonlijn of glasvezel (c) Per satelliet rechtstreeks naar elke speler
13. Wat veranderden selfservicepunten voor winkels? (a) Ze hadden grotere magazijnen nodig voor elk formaat (b) Ze konden zonder voorraad en zich per genre specialiseren (c) Ze konden alleen nog hits verkopen
14. De centrale databank van IXI geldt als The Birth of the Cloud concept. Hoe was die bereikbaar? (a) Op afstand (b) Alleen door naar het gebouw te gaan (c) Door cartridges per post te ruilen
15. Waarom werd eerst voor muziek gekozen? (a) IXI kon alleen audio bevatten (b) Het was de gekozen markt voor de lancering, al omvatte IXI ook video en data (c) Voor video was een apart octrooi nodig
16. Inhoud sneller dan real time naar de winkel sturen, en daarna naar huis of overal, geldt als de geboorte van wat? (a) Betaaltelevisie per programma (b) Streaming en digitale downloads (c) Podcasts
17. Welke uitdrukking gebruiken de octrooien voor de plek waar inhoud naartoe gaat? (a) “Telefoonlijn” (b) “Verre locatie” (c) “Omroepzender”
18. Wat stond er op de vierwegbediening in Kanes tekeningen van de speler? (a) MENU/BACK (b) SCAN/SEEK (c) SELECT/PLAY
19. Welke moderne term beschrijft de afspeellimieten van IXI, gekoppeld aan betaling? (a) DAB (digitale radio-uitzending) (b) DRM (digitaal rechtenbeheer) (c) MIDI
20. In welk jaar werd het Amerikaanse octrooi verleend? (a) 1981 (b) 1985 (c) 1987
Niveau 4: Moeilijk. Systeemarchitectuur, rechten en bewijs
IXI is een nuttige casus over hoe een complete systeemarchitectuur kan worden vastgelegd voordat de technologie die het mogelijk maakt, of de woorden ervoor, bestaan. Kane Kramers IXI Systems outline uit 1979 en zijn octrooien (GB 2 115 996, aangevraagd in 1981, verleend in 1985; EP 0 092 558; US 4,667,088, verleend in 1987) beschrijven een keten van rechthebbende naar centrale databank, via bursttransmissie, naar terminals op verkooppunten en draagbare solid-statespelers, met ingebouwde controle over gebruik en betaling.
· Systeemdenken: IXI verbindt opslag, transmissie, verkoop, betaling en afspelen in één model, in plaats van één los apparaat uit te vinden.
· Taalkloof: de octrooien gebruiken de technische taal van 1981. Termen als streamen, downloaden, online kopen en de cloud kwamen later, dus wie de octrooien leest, moet oude bewoordingen koppelen aan nieuwe begrippen.
· Rechtenbeheer: afspeellimieten en betalingscontrole, ingesteld door de rechthebbende, beschrijven de functie die nu DRM heet. Voor zover Kane weet, is dit het eerste voorbeeld van wat later DRM werd, en hij nodigt iedereen met controleerbaar eerder bewijs uit dat te laten zien.
· Bedrijfsmodel: verkoop zonder voorraad en winkels gespecialiseerd per genre lopen vooruit op de overgang van fysieke voorraad naar digitale catalogi.
· Timing van de technologie: de kosten en capaciteit van geheugen begin jaren tachtig maakten het systeem commercieel moeilijk te bouwen, een klassiek geval van een idee dat er eerder is dan de onderdelen goedkoop genoeg zijn.
· Stand van de techniek en bewijs: Kane zegt dat de advocaten van Apple, toen hij Apple verdedigde tegen een claim over bursttransmissie sneller dan real time, geen eerder voorbeeld vonden dan zijn werk.
Vragen
1. In welk jaar bedacht Kane Kramer IXI? (a) 1977 (b) 1979 (c) 1981 (d) 1985
2. Kane werd geboren op 11 maart 1956. Hoe oud was hij toen de Britse IXI-aanvraag op 2 november 1981 werd ingediend? (a) 23 (b) 24 (c) 25 (d) 26
3. Welke soorten inhoud omvatte IXI? (a) Alleen audio (b) Audio en video (c) Audio en tekst (d) Audio, video en data
4. Welke inhoud werd als eerste gekozen voor de lancering? (a) Films (b) Muziek (c) Computerspellen (d) Databases
5. Waar zou IXI-inhoud eerst worden geleverd? (a) Bij selfservicepunten in winkels (b) Rechtstreeks bij mensen thuis (c) In auto’s (d) Bij radiozenders
6. Wie staat samen met Kane op de Britse aanvraag van 1981? (a) Niemand, Kane diende alleen in (b) Een platenmaatschappij (c) James Campbell (d) Apple Computer
7. Wat is het nummer van het Britse IXI-octrooi? (a) GB 2 062 917 (b) GB 2 115 996 (c) GB 2 119 965 (d) GB 1 115 996
8. Wanneer werd het Britse octrooi GB 2 115 996 verleend? (a) 2 november 1981 (b) 10 juli 1983 (c) 20 maart 1985 (d) Mei 1987
9. Wat is het nummer van het Amerikaanse IXI-octrooi? (a) 4,066,788 (b) 4,676,088 (c) 6,444,260 (d) 4,667,088
10. In welk jaar werd het Amerikaanse octrooi verleend? (a) 1983 (b) 1985 (c) 1987 (d) 1989
11. Wat is de titel van het Amerikaanse octrooi? (a) Digital music player (digitale muziekspeler) (b) Portable data processing and storage system (draagbaar systeem voor gegevensverwerking en -opslag) (c) Audio distribution network (audiodistributienetwerk) (d) Portable recording device (draagbaar opnameapparaat)
12. Wat is het nummer van het Europese IXI-octrooi? (a) EP 0 092 558 (b) EP 0 095 258 (c) EP 0 029 558 (d) EP 0 092 885
13. Welk modern idee past bij de centrale databank van IXI, die op afstand bereikbaar was? (a) Een lokale harde schijf (b) De cloud (c) Een cd-rombibliotheek (d) Een jukebox
14. Inhoud sneller dan real time leveren is het principe achter wat? (a) Live radio-uitzendingen (b) Hifi-opnamen (c) Downloaden en streamen (d) Ruisonderdrukking
15. Wie stelt bij IXI de afspeellimieten in? (a) De winkelier (b) De luisteraar (c) De netwerkbeheerder (d) De rechthebbende
16. Afspeellimieten die de rechthebbende instelt, gekoppeld aan betaling en controle, beschrijven welke moderne functie? (a) DRM (b) Datacompressie (c) Foutcorrectie (d) Bestanden delen
17. Van en naar waar wordt inhoud in de octrooien gestuurd? (a) Een telefooncentrale (b) Een satellietverbinding (c) Een verre locatie (d) Een zendmast
18. Welk document noemt telefoonlijnen? (a) Het Britse octrooi (b) Het Amerikaanse octrooi (c) Het Europese octrooi (d) De IXI Systems outline uit 1979
19. Waar konden selfservicewinkels in Kanes visie op de detailhandel zonder? (a) Personeel (b) Fysieke voorraad (c) Elektriciteit (d) Etalages
20. Wat zouden grote winkels in die visie worden? (a) Magazijnen (b) Reparatiecentra (c) Showroomwinkels voor alle labels en artiesten (d) Uitsluitend onlinewinkels
21. In welk jaar tekende Kane zijn Visual Audio-winkel? (a) 1979 (b) 1981 (c) 1982 (d) 1985
22. Wat is de referentie van Kanes tekening voor Paul McCartney? (a) Drg. PC1 (b) Fig. 1 (c) Drg. IXI-A (d) Drg. PC2
23. Waarom vinden lezers van nu de IXI-octrooien vaak moeilijk te volgen? (a) De tekeningen werden achtergehouden (b) De moderne woorden voor dezelfde ideeën waren nog niet bedacht (c) De tekst was vertaald uit het Duits (d) De octrooien werden in 1987 herschreven
24. Welke uitspraak plaatst IXI juist in de geschiedenis van DRM? (a) Juridisch is bewezen dat het de eerste DRM was (b) Voor zover Kane weet, is het het eerste voorbeeld van wat later DRM werd, en controleerbaar eerder bewijs is welkom (c) DRM bestond al lang voor IXI (d) IXI gebruikte DRM alleen voor films
25. Wat vonden de advocaten van Apple volgens Kane toen hij namens Apple optrad tegen een claim over bursttransmissie sneller dan real time? (a) Een eerder voorbeeld uit de jaren zeventig (b) Dat de claim al was verlopen (c) Geen eerder voorbeeld dan Kanes werk (d) Dat IXI alleen telefoonlijnen gebruikte